Category Archives: Gan Nhiễm Mỡ

Gan nhiễm mỡ và chế độ ăn

Bác sĩ Đinh Dạ Lý Hương, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, nhận xét số người mắc bệnh gan nhiễm mỡ ngày càng có xu hướng tăng cao. Trước đây, bệnh này thường gặp ở người lớn tuổi thì nay nhiều người trẻ đã mắc bệnh, thậm chí trẻ con cũng bị gan nhiễm mỡ.

che-do-an-gan-nhiem-mo

Nguyên nhân là do đời sống kinh tế ngày càng phát triển, nhiều người có thói quen ăn nhiều nhưng lại vận động ít. Các chuyên gia y tế cảnh báo gan nhiễm mỡ là bệnh gan của thế kỷ 21. Ngược lại với quan niệm trước đây cho rằng gan nhiễm mỡ là tình trạng vô hại, thì nay kết quả cho thấy 10%-25% bệnh nhân gan nhiễm mỡ có thể dẫn đến xơ gan và tử vong.

Ngưng hoàn toàn bia, rượu

Hiện nay, cách điều trị chủ yếu mà các bác sĩ đang thực hiện là khuyên người bệnh nên có một chế độ ăn uống và vận động hợp lý.

Rượu, bia có thể làm rối loạn chuyển hóa chất mỡ trong cơ thể và gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ. Gan nhiễm mỡ có thể hồi phục mà không cần đến một loại thuốc nào nếu ngưng uống rượu bia hoàn toàn. Ngoài nguyên nhân rượu bia, những người mập phì cũng dễ bị gan nhiễm mỡ. Tại Mỹ, khoảng 25%-75% những người mập phì và bị tiểu đường type 2 bị gan nhiễm mỡ. Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ do dư cân cần giảm ăn những chất ngọt và chất béo vì các chất này khi thừa sẽ chuyển đổi thành mỡ dự trữ.

Ngoài ra, cần hạn chế các loại thức ăn nhanh (fast-food). Khi chế biến thức ăn, nên hạn chế các món chiên xào mà thay bằng những món nướng, luộc. Cần tránh các loại thức ăn chế biến từ gan, óc, cật, bộ đồ lòng của gia súc hoặc từ sữa động vật như bơ, phô mai và không nên ăn da các loại thịt heo, vịt, gà. Những loại thịt đã qua chế biến như lạp xưởng, xúc xích cũng không nên dùng vì có nhiều mỡ. Không nên sử dụng các đồ ăn thức uống ngọt như bánh, kẹo, mật đường, mía, các loại nước ngọt… Tốt nhất nên uống nước lọc, nước khoáng hoặc nước trà vì những loại nước này không cung cấp thêm năng lượng.
Ăn nhiều rau, trái cây
Cũng theo bác sĩ Đinh Dạ Lý Hương: Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ chỉ nên ăn thịt nạc. Ăn thêm các loại cá và hải sản nhưng tôm và cua biển thì không nên ăn quá 1 lần/tuần. Với món trứng, cũng chỉ nên ăn 2-3 quả/tuần. Nên ăn nhiều rau, trái cây và các loại thức ăn có chứa chất xơ, sợi như rau cải, gạo đỏ, khoai mỡ, khoai tây, cà rốt, ngũ cốc, các loại hạt, bánh mì lạt và bánh quy lạt. Các loại thức ăn không chứa năng lượng như tảo, rong biển, nấm cũng rất tốt với những người mắc bệnh gan nhiễm mỡ.

Giảm cân là biện pháp tốt để cải thiện gan nhiễm mỡ. Mục tiêu ban đầu nên làm giảm 10% cân nặng. Nên giảm từ từ khoảng 0,5 kg đến 1 kg mỗi tuần. Đừng vì lo lắng quá mà nôn nóng điều trị đến mức nhịn ăn luôn. Nhịn ăn thường xuyên sẽ làm cơ thể mệt mỏi và thường có xu hướng ăn bù vào những ngày tiếp theo. Ngoài chế độ ăn uống hợp lý, người bệnh cần vận động để giảm cân hiệu quả hơn bằng cách đi bộ, chạy bộ, bơi lội, thể dục thẩm mỹ… để tiêu bớt lượng mỡ thừa và tăng cường cơ bắp cho cơ thể.

Theo Người lao động

Advertisements

Những kiêng kỵ với người bị gan nhiễm mỡ

Hiện nay, tỷ lệ người gan nhiễm mỡ ngày càng gia tăng. Một trong các nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do việc ăn uống xô bồ, thiếu khoa học, không kiêng cữ…

Không đọc báo, xem ti vi lâuxem-ti-vi

Khi mắc chứng gan nhiễm mỡ, sẽ có nhiều việc phải kiêng cữ. Trong sinh hoạt hằng ngày, không nên đọc sách và xem ti vi lâu, không nên hút thuốc.

Đa số người bị gan nhiễm mỡ, xét về mặt sinh lý, chức năng miễn dịch và khả năng đề kháng của cơ thể kém hơn người bình thường, vì vậy phải chú ý kết hợp việc lao động và nghỉ ngơi.

Hằng ngày, nên đọc sách vào thời gian thích hợp, xem ti vi lúc nghỉ ngơi (chỉ cần thời gian không quá lâu) sẽ rất có ích cho việc giảm bớt mệt nhọc, thư giãn tinh thần.

Trong quá trình người mắc bệnh gan tự điều dưỡng, trước tiên phải bảo vệ đôi mắt. Người thường đọc sách quá 1 giờ thì nên nhìn ra xa khoảng 5 – 10 phút để thư giãn.

Người làm công tác nghiên cứu, hội họa, điêu khắc, người sử dụng máy tính quá 1 giờ thì nên nhắm mắt nghỉ ngơi trong 10 phút. Trên thực tế, sự mệt mỏi về mắt và trí óc giống như sự mệt mỏi của cơ thể, đều có thể ảnh hưởng đến sự khôi phục của bệnh gan.

Bệnh càng trầm trọng nếu hút thuốc

Trong khói thuốc lá có chứa hàng nghìn chất có hại, sau khi được hít vào cơ thể, gây ra những mức độ tổn hại khác nhau đối với các bộ phận nội tạng bao gồm cả gan, là một trong những nhân tố nguy hiểm chính gây ung thư.

Gan là bộ máy giải độc, khi gan nhiễm mỡ thì chức năng giải độc đã giảm, mà lượng lớn chất nicotin tích luỹ trong cơ thể sẽ tăng sự tổn hại cho gan, càng làm cản trở chức năng giải độc của gan.

Mặt khác, người bị gan nhiễm mỡ thường có hiện tượng là hệ thống tuần hoàn của gan không thông suốt, làm các chất bị nghẽn tắc.

Còn chất nicotin có thể làm tổn hại đến hệ thống tuần hoàn, không những có thể làm co giật mạch máu mà còn làm tăng độ dính của máu, gây trở ngại cho hệ thống tuần hoàn trong cơ thể.

Đồng thời, khi hút thuốc, một lượng lớn chất oxy cácbon vào cơ thể, làm cản trở sự kết hợp của huyết sắc tố và oxy, gây chứng máu thiếu oxy.

Do đó, người mắc bệnh gan nếu hút nhiều thuốc, có thể làm tăng sự cản trở cho hệ thống tuần hoàn trong gan, đồng thời làm cho gan cung cấp máu và oxy không đủ, tăng sự tổn hại cho gan, làm cho bệnh tình ngày càng xấu đi.

(Theo Tgvn.com.vn)

Bưởi non chữa bệnh gan nhiễm mỡ

Gan nhiễm mỡ là hiện tượng mỡ trong tế bào gan tích tụ vượt quá lượng mỡ giới hạn phân bổ bình thường. Bình thường gan chỉ chứa lượng mỡ khoảng 3-5% trong gan. Khi trong gan có 10-25% mỡ trong gan gọi là gan nhiễm mỡ trung bình, còn trên 25% là gan nhiễm mỡ nặngbuoi non

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ như: Quá thừa dinh dưỡng, uống nhiều rượu, do uống thuốc, do nội tiết… Khi gan bị nhiễm mỡ làm ảnh hưởng đến chức năng của gan, gây chán ăn trướng bụng, dần dần xơ hóa tế bào gan. Gần đây ở một số nơi có kinh nghiệm dùng quả bưởi non rửa sạch, thái miếng mỏng, phơi sấy khô rồi sao vàng sắc uống để chữa bệnh gan nhiễm mỡ có kết quả.

Điều này hoàn toàn phù hợp và qua phân tích trong vỏ bưởi có chứa 2,5-3,2% flavonoid neohesperidin, poncirun, isosakuranetin… Flavonoid là polyphenon có tác dụng bảo vệ tế bào gan, nhuận gan, lợi mật, nâng cao tính bền của thành mạch, chống xơ vữa động mạch, có tác dụng chữa gan nhiễm mỡ.

Để chữa gan nhiễm mỡ có thể dùng quả bưởi non như sau: Ngắt quả bưởi non (quả có vỏ xanh, nhỏ, vị đắng, múi còn khô) thái thành lát mỏng đem phơi cho khô, cho vào chảo sao cho chuyển sang màu vàng, có mùi thơm và khô kiệt. Mỗi ngày dùng 30-50g bưởi non sao khô cho vào 500ml nước, sắc kỹ trong 30 phút, chắt lấy nước chia uống 3 lần trong ngày. Nước sắc bưởi non sao vàng có màu nâu nhạt, mùi thơm, vị đắng, có tác dụng làm giảm mỡ trong máu, chữa bệnh mỡ máu và gan nhiễm mỡ.

(Theo Khoa học & Đời sống)

Gan nhiễm mỡ, nên làm gì?

Gan nhiễm mỡ là tên gọi của sự tích tụ lượng mỡ quá mức bình thường trong tế bào gan. Với người bình thường, trong gan có thể chứa một ít mỡ nhưng nếu lượng mỡ nhiều hơn từ 5 -10% cân nặng của gan, gan bạn đã bị nhiễm mỡ và có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm hơn.lam_gi_khi_gan_nhiem_mo

Ăn thức ăn có nhiều calori dễ gây nên sự tích tụ mỡ trong gan. Hầu như các bệnh nhân bị gan nhiễm mỡ đều ở độ tuổi trung niên và bị dư cân. Nghiện rượu, sụt cân nhanh và dinh dưỡng kém có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ.

Gan nhiễm mỡ quá mức có thể dẫn đến viêm gan. Khi kết quả xét nghiệm máu có men gan cao (SGOT, SGPT, GGT), bạn đã bị viêm gan. Tình trạng này gọi là viêm gan do nhiễm mỡ và đây cũng chính là nguyên nhân gây tổn thương gan. Đôi khi, chứng viêm gan do nhiễm mỡ có liên quan đến nghiện rượu, gọi là viêm gan mỡ do rượu. Mặt khác cũng có tình trạng viêm gan do nhiễm mỡ nhưng lại không liên quan đến rượu gọi là viêm gan mỡ không do rượu hay còn gọi là NASH. Khi bị viêm, gan có thể làm thành sẹo và bị xơ cứng. Tình trạng này gọi là xơ gan, rất nguy hiểm và thường dẫn đến suy gan.

Nhìn chung bạn khó có thể phát hiện mình bị gan nhiễm mỡ bằng các triệu chứng thông thường, chỉ có thể biết mình bị bệnh hay không khi làm các xét nghiệm y khoa hoặc tình cờ làm xét nghiệm để khám các bệnh khác mới phát hiện ra mình bị gan nhiễm mỡ. Nhưng nếu bệnh trở nặng, bạn sẽ thấy mệt mỏi, sụt cân, đuối sức và hay quên.

Trong quá trình khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ có thể phát hiện gan bạn bị nhiễm mỡ qua siêu âm. Bạn cần làm xét nghiệm máu đo men gan và lượng mỡ trong máu. Bác sĩ có thể cho bạn làm thêm các xét nghiệm khác tùy mức độ của viêm gan nặng hay nhẹ như: chụp CT hay MRI, thử viêm gan siêu vi B, C, thử đường máu…

Hiện gan nhiễm mỡ không thể điều trị bằng thuốc hay bằng phẫu thuật, khi bị gan nhiễm mỡ, đặc biệt là viêm gan mỡ không do rượu (NASH) bạn nên:

– Giảm cân

– Có chế độ ăn giảm mỡ, dùng thuốc giảm mỡ hay kết hợp cả hai phương pháp

– Kiêng rượu, thuốc lá

– Kiểm soát đường huyết tốt nếu bạn bị tiểu đường

– Có chế độ ăn cân đối và đầy đủ

– Tăng cường các hoạt động nâng cao thể lực, tham gia các hoạt động thể thao

– Theo dõi, tái khám định kỳ với một bác sĩ chuyên khoa gan

Bác sĩ Nguyễn Vĩnh Tường

(Theo Thanh niên)

Chế độ ăn cho người bị gan nhiễm mỡ

Ngô, rau cần, nấm hương có tác dụng hạ cholesterol trong máu và tế bào gan. Ngoài ra còn có một số loại trà giúp giải độc, hạ mỡ máu và giảm béo. Những thực phẩm này đặc biệt thích hợp cho bệnh nhân gan nhiễm mỡ.

Một số món ăn:che do an

Ngô: chứa nhiều các acid béo không no, có khả năng thúc đẩy quá trình chuyển hóa của chất béo nói chung và cholesterol nói riêng. Theo dinh dưỡng học cổ truyền, ngô có vị ngọt tính bình, công dụng điều trung kiện vị lợi niệu, thường được dùng cho những trường hợp tì vị hư yếu, chán ăn, thủy thấp đình trệ, tiểu tiện bất lợi, phù thũng, rối loạn lipid máu, thiểu năng mạch vành.

Nhộng tằm: vị ngọt mặn, tính bình, giúp ích tì bổ hư, trừ phiền giải phát. Nhộng còn có tác dụng làm giảm cholesterol huyết thanh và cải thiện chức năng gan. Nhộng thường dùng dưới dạng các món ăn hoặc tán thành bột để uống.

Kỷ tử: có tác dụng ức chế quá trình tích tụ chất mỡ trong tế bào gan, thúc đẩy sự tăng sinh tế bào gan và cải thiện chu trình chuyển hóa chất béo.

Nấm hương: chứa những chất có tác dụng làm giảm cholesterol trong máu và tế bào gan. Thường dùng dưới dạng thực phẩm để chế biến các món ăn.

Lá trà: có khả năng giảm trừ các chất bổ béo. Trà có khả năng làm tăng tính đàn hồi thành mạch, giảm cholesterol máu và phòng chống sự tích tụ mỡ trong gan.

Lá sen: giảm mỡ máu, giảm béo và phòng chống sự tích tụ mỡ trong tế bào gan. Lá sen được dùng dưới dạng hãm với nước sôi uống thay trà hoặc nấu cháo lá sen.

Rau cần: chứa nhiều vitamin, tác dụng mát gan, hạ cholesterol trong máu, thúc đẩy quá trình bài tiết các chất phế thải và làm sạch huyết dịch. Ngoài ra, người bệnh gan nhiễm mỡ nên bổ sung các loại rau tươi như cải xanh, cải cúc, rau muống… có công dụng giải nhiệt làm mát gan. Cà chua, cà rốt, măng bí đao, mướp, dưa gang, dưa chuột… thanh nhiệt, thông phủ, hành khí, lợi tiểu. Các loại dầu thực vật như dầu lạc, dầu vừng, dầu đậu tương… chứa nhiều acid béo không no có tác dụng làm giảm cholesterol máu; các loại thịt, cá ít mỡ và các thức ăn chế biến từ đậu tương, đậu xanh, đậu đen…

Một số loại trà tốt cho bệnh nhân gan nhiễm mỡ:

– Trà khô 3 g, trạch tả 15 g. Hai vị hãm với nước sôi trong bình kín, sau 20 phút thì được. Trà này có công dụng bảo vệ gan, tiêu mỡ, lợi niệu, giảm béo. Trạch tả có tác dụng điều chỉnh rối loạn lipid máu, làm hạ cholesterol, triglycered và lipoprotein có tỷ trọng thấp, góp phần phòng chống tình trạng xơ vữa động mạch.

– Trà khô 2 g, uất kim 10 g (có thể thay bằng nghệ vàng), cam thảo sao vàng 5 g, mật ong 25 g. Tất cả thái vụn, hãm với nước sôi, uống trong ngày… Thức uống này có công dụng làm cho gan thư thái, tiêu trừ tích trệ và lợi niệu. Đặc biệt uất kim có tác dụng điều chỉnh hội chứng rối loạn lipid máu khá tốt.

– Trà khô 3 g, cát căn (sắn dây thái phiến) 10 g, lá sen 20 g. Tất cả thái vụn hãm uống thay trà có công dụng giải độc, hạ mỡ máu, giảm béo. Cần dùng lá sen tươi hoặc khô thái vụn hãm uống thay trà hàng ngày.

– Rễ cây trà 30 g, trạch tả 60 g, thảo quyết minh 12 g. Tất cả thái vụn hãm uống hàng ngày. Những vị này có công dụng làm giảm mỡ máu và phòng chống béo phì. Loại trà này rất thích hợp với những người bị nhiễm mỡ gan kèm theo tình trạng rối loạn lipid máu, bệnh lý mạch vành.

– Trà 30 g, sinh sơn tra 10-15 g. Hai vị hãm nước sôi uống hằng ngày, giúp tiêu mỡ giảm béo. Sơn trà có tác dụng điều chỉnh rối loạn lipid máu rất tốt và góp phần thúc đẩy quá trình chuyển hóa chất đường và chất béo trong gan.

– Hoa trà 2 g, trần bì 2 g, bạch linh 5 g. Ba thứ thái vụn hãm với nước trong bình kín, sau 20 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Trà có công dụng kiện tì hóa thấp, lợi niệu trừ đàm.

Bệnh nhân gan nhiễm mỡ cần kiêng kị những thực phẩm và đồ ăn quá béo bổ như mỡ động vật, lòng đỏ trứng, não và gan gia súc, bơ… Các thứ quá cay và nóng như gừng, tỏi, ớt, hạt tiêu, rượu, cà phê, trà đặc…

Thuốc gây nhiễm mỡ cho gan

Gan nhiễm mỡ là khi lượng mỡ trong gan lớn hơn 5% trọng lượng của gan và trong các tế bào gan chứa các không bào mỡ.

Nguyên nhân

Có 4 cơ chế chính gây ra sự tích tụ mỡ trong tế bào gan, đó là do chế độ ăn uống quá nhiều dầu mỡ hoặc các acid béo đặc biệt là mỡ động vật quá bão hòa hoặc tăng sự phân phối mỡ đến tế bào gan; do tăng sự tổng hợp acid béo ở ty lạp thể hoặc giảm quá trình ôxy hóa mỡ trong tế bào gan; do giảm sự bài xuất tế bào mỡ ra khỏi tế bào gan và do sự tăng vận chuyển carbonhydrat đến gan quá nhiều.

thuoc gay nhiem mo cho gan

Do đó các nguyên nhân chính gây ra gan nhiễm mỡ trước hết phải kể đến là do rượu, 90% đàn ông uống rượu nhiều đều gây ra gan nhiễm mỡ và lâu dài dẫn đến xơ gan; nhóm nguyên nhân thứ hai là béo phì, đây là nguyên nhân gan nhiễm mỡ thường gặp ở các nước phương Tây nhưng hiện tại cũng đang có chiều hướng gia tăng ở Việt Nam. Ngoài ra còn một số nguyên nhân khác như đái tháo đường týp 2, do thuốc hoặc sử dụng quá nhiều đường…

Triệu chứng lâm sàng nghèo nàn, phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, chẩn đoán thường dựa vào siêu âm và để chẩn đoán chính xác phải dựa vào sinh thiết gan. Trên siêu âm, thường chia gan nhiễm mỡ làm 3 độ:

Gan nhiễm mỡ độ 1: gia tăng nhẹ độ hồi âm lan tỏa của nhu mô, mức độ hút âm chưa đáng kể, vẫn còn xác định được cơ hoành và đường bờ các tĩnh mạch trong gan.

Gan nhiễm mỡ độ 2: gia tăng độ hồi âm lan tỏa của nhu mô, khả năng xác định được cơ hoành và đường bờ các tĩnh mạch trong gan bị giảm nhiều.

Gan nhiễm mỡ độ 3: gia tăng rõ rệt độ hồi âm lan tỏa của nhu mô, mức độ hút âm tăng mạnh đến mức khó xác định được cơ hoành và đường bờ các tĩnh mạch trong gan.

Các thuốc gây nhiễm mỡ cho gan

Có rất nhiều thuốc có thể gây nhiễm mỡ cho gan nếu không được sử dụng đúng chỉ định, hoặc sử dụng liều cao kéo dài, sau đây là một số thuốc chủ yếu gây nên bệnh lý này:

Nhóm glucocorticoid (prednisolon, dexamethason..): tác động này phần lớn xuất hiện ở trẻ em, nguyên nhân chính gây ra gan nhiễm mỡ có thể là do tăng giải phóng acid béo từ các mô mỡ, tác dụng này có thể hồi phục nếu ngưng sử dụng thuốc.

Amiodarone: là một thuốc chữa loạn nhịp, việc dùng thuốc này thường gây ra tăng men gan, dùng thuốc kéo dài có thể gây ra gan nhiễm mỡ giọt lớn và những biến đổi bệnh lý gần giống như viêm gan do rượu. Khi có dấu hiệu tổn thương gan tốt nhất nên dừng thuốc.

Acid valproic: là một thuốc chống co giật, ít khi gây ra gan nhiễm mỡ dạng giọt nhỏ, thường là kết hợp với hoại tử gan đặc biệt là ở trẻ em. Những bất thường ở gan thường xảy ra từ vài tháng sau khi sử dụng thuốc.

Ngoài ra còn rất nhiều thuốc khác có thể gây nhiễm mỡ ở gan như methotrexat (thuốc ức chế miễn dịch dùng trong điều trị ung thư), estrogen (thường dùng trong ngừa thai), perhexilin (thuốc trị cơn đau thắt ngực), và tất cả các thuốc gây độc cho tế bào gan như thuốc kháng virut, thuốc chống lao, thuốc giảm đau hạ sốt, thuốc kháng giáp tổng hợp…

Điều trị như thế nào?

Nói chung về điều trị gan nhiễm mỡ chủ yếu là dự phòng và làm giảm nguy cơ gây ra gan nhiễm mỡ, dựa vào yếu tố thường gặp ở Việt Nam là do rượu và do tăng lipid máu; vì vậy trước hết cần tránh uống rượu bia nhiều, hạn chế ăn nhiều đường và mỡ, tập thể dục thường xuyên, tránh các thuốc gây độc cho gan và điều trị theo nguyên nhân gây ra bệnh gan nhiễm mỡ. Điều trị viêm gan virut nếu có.

Nếu có bệnh lý rối loạn lipid máu thì sử dụng các thuốc chống tăng mỡ máu như nhóm fibrat (lypanthyl, lipavlon), nhóm lovastatin hoặc simvastatin, vitamin E liều cao, cũng có tác dụng góp phần làm giảm tình trạng gan nhiễm mỡ.

Nếu có bệnh lý đái tháo đường, cần tuân thủ chặt chẽ chế độ ăn, chế độ sinh hoạt, làm việc và uống thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Tùy theo tình trạng nhiễm mỡ, tùy theo điều kiện kinh tế của bệnh nhân, mà có thể cân nhắc sử dụng các loại thuốc chống thoái hóa mỡ ở gan như livolin H, methionin, hay silimarin.

Và điều cuối cùng, trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, nhất là các thuốc có khả năng gây độc cho gan nói chung và khả năng gây nên bệnh lý gan nhiễm mỡ nói riêng, như đã trình bày ở trên; người bệnh cần có ý kiến của bác sĩ, để tránh xảy ra các hậu quả đáng tiếc.

BS. Nguyễn Bạch Đằng

(Theo Suckhoedoisong)

Gan nhiễm mỡ – một yếu tố gây xơ gan

Phần lớn trường hợp gan nhiễm mỡ là hậu quả của lối sống lười vận động, ăn nhiều chất béo và đường, uống nhiều rượu bia. Bệnh thường không có triệu chứng gì nên rất khó phát hiện, nhiều bệnh nhân chỉ đi khám khi đã có biểu hiện xơ gan.gan nhiem mo 1

Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ trong các tế bào gan, làm trọng lượng gan tăng lên khoảng 5%. Ngoài những nguyên nhân đã nêu, các yếu tố như bệnh tiểu đường type 2, tăng mỡ máu, lao, viêm gan C mạn tính, nhiễm chất đồng, dùng liều cao và kéo dài một số thuốc như corticoid, tétracycline, oestrogen, thuốc chữa ung thư… cũng dẫn đến bệnh này.

Theo bác sĩ Đinh Dạ Lý Hương, giảng viên Đại học Y Dược TP HCM, mỡ đọng lại trong gan có thể do ruột gia tăng hấp thu chất mỡ, nhất là khi ăn quá nhiều chất béo động vật. Một nguyên nhân khác là chất mỡ ở mô mỡ từ nhiều nơi trong cơ thể được huy động bất thường đến gan.

Nhiều trường hợp bệnh nhân ăn nhiều đường, khi chuyển đến gan, một phần đường được gan dự trữ dưới dạng glycogen, phần khác được biết đổi thành mỡ. Mỡ đọng trong gan cũng có thể do tăng tổng hợp chất mỡ tại gan hoặc giảm sự chuyển tải chất mỡ ra khỏi gan (vì thiếu một số chất để chuyên chở mỡ).

Tại khoa Siêu âm Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh nhân gan nhiễm mỡ chiếm gần 10% tổng số ca bệnh được phát hiện hằng ngày. Tiến sĩ Lê Thành Lý, Trưởng khoa Nội Tiêu hóa – Gan mật Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết, ở những người bị gan nhiễm mỡ do rượu, bệnh sẽ hồi phục nếu bệnh nhân từ bỏ thứ đồ uống này. Những trường hợp gan nhiễm mỡ không kèm viêm gan thường có một giai đoạn lâm sàng lành tính 10-15 năm. Còn ở những người có kèm viêm gan, có đến 25% sẽ tiến triển đến xơ gan trong cùng thời gian đó.

Bác sĩ Đinh Dạ Lý Hương cho biết, người bị gan nhiễm mỡ hầu như không có triệu chứng gì. Chỉ có một vài bệnh nhân cảm thấy hơi mệt mỏi và suy nhược, hoặc có cảm giác hơi tưng tức ở vùng dưới sườn bên phải. Do vậy, bệnh thường được phát hiện một cách tình cờ sau một xét nghiệm máu thường quy (thấy men gan tăng) hoặc sau khi được siêu âm. Vì vậy, để phát hiện sớm, nên siêu âm tầm soát bệnh 3 tháng/lần.

Bác sĩ Hoàng Thu Hương, Phó Khoa Siêu âm bệnh viện Chợ Rẫy khuyên rằng, nếu phát hiện bị gan nhiễm mỡ qua siêu âm, bệnh nhân đừng vội lo lắng, bởi siêu âm chỉ có giá trị gợi ý, độ chính xác tùy thuộc vào kinh nghiệm của bác sĩ. Mặc khác, kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh này không thể cho biết mức độ tổn thương của gan khi đã bị nhiễm mỡ. Vì vậy, bệnh nhân nên đến một bác sĩ chuyên khoa gan mật để được làm thêm một số xét nghiệm máu và chẩn đoán xác định.

Các quan niệm sai lầm thường gặp về gan nhiễm mỡ

– Gan nhiễm mỡ chỉ xảy ra cho người ăn uống dư thừa, người ăn uống thiếu thốn thì không bao giờ bị: Thực ra, người suy dinh dưỡng lâu ngày cũng có thể bị tích tụ mỡ trong gan do thiếu một số chất cần thiết để đưa bớt mỡ ra khỏi gan.

– Trẻ em không bao giờ bị gan nhiễm mỡ: Bác sĩ Hương cho biết, bà từng gặp một em bé 8 tuổi, béo phì, bị bệnh này. Gan nhiễm mỡ gắn liền với bệnh béo phì; vì thế, bất kể trẻ em hay người lớn, nếu bị béo phì thì nên nghĩ tới nguy cơ gan nhiễm mỡ.

– Để tránh gan nhiễm mỡ, chỉ cần kiêng chất béo: Các bác sĩ cho biết cần giảm cả chất đường, vì đường thừa sẽ được chuyển thành mỡ để dự trữ trong gan. Vận động kèm theo dinh dưỡng đúng cách cũng là cách làm giảm nguy cơ mắc bệnh.

– Cách điều trị gan nhiễm mỡ tốt nhất là dùng thuốc hạ cholesterol: Thực ra, phải giải quyết nguyên nhân gây gan nhiễm mỡ. Đa số bệnh nhân không liên quan đến việc tăng cholesterol mà liên quan đến một thành phần khác của mỡ gọi là triglycerides. Do vậy, các thuốc làm giảm cholesterol máu chẳng những không chữa khỏi bệnh mà còn có nguy cơ làm tăng men gan.

 Có thể dùng tỏi hoặc một số loại thảo dược làm mát gan để phòng ngừa gan nhiễm mỡ: Khoa học hiện nay chưa chứng minh được công dụng của tỏi cũng như các loại dược thảo khác trong việc phòng ngừa bệnh này.

– Gan nhiễm mỡ là bệnh lành tính: Trước đây, người ta nghĩ bệnh này vô hại. Điều này chỉ đúng nếu bị gan nhiễm mỡ đơn thuần, nghĩa là tế bào gan không bị viêm và hư hại do chất mỡ. Nếu gan bị viêm do mỡ, 25% bệnh nhân sẽ tiến triển sang xơ gan với tỷ lệ tử vong là 10%.

Theo Người Lao Động